Arousal

Femke Bol

Druk, druk, druk”, klinkt het in het hoofd van Femke Bol, die op de Europese Kampioenschappen van 2022 in München een unieke prestatie behaalde door zowel de 400 meter vlak als de 400 meter horden op haar naam te schrijven. Ze heeft het hier over de druk die ze moet uitoefenen op het blok dat ze als het ware moet wegduwen om zichzelf te lanceren voor de race over 400 meter. Door haar aandacht te verplaatsen van de mentale druk in haar hoofd naar de fysieke druk op het startblok, reguleert ze effectief haar arousalniveau: “Ik heb op wedstrijddagen alles het liefst zoveel mogelijk onder controle, zodat ik precies weet wat me te wachten staat. Maar dat is meer omdat ik dan minder stress heb en me volledig op mijn race kan focussen.”

Lees verder “Arousal”

Genen

Rienksen en Florijnen 

Fysiek heeft ze wel wat van haar ouders meegekregen, denkt Karolien Florijn, Europees kampioen 2022 in de skiff“Ik heb wel een bepaalde lichaamsbouw die redelijk gunstig is.” De 24-jarige skiffeuse is de dochter van Ronald Florijn die samen met Nico Rienks olympisch kampioen werd met de Holland Acht (Atlanta 1996) en in de dubbeltwee (Seoul 1988). Beide zonen van Nico Rienks, Ralf en Rik, behaalden zilver op het EK 2022 in de vier zonder. De broer van Karolien, Finn Florijn, maakte daar deel uit van de dubbel-vier. Hun moeder Antje Rehaag werd voor Duitsland wereldkampioen in de acht in 1994. Hebben de Florijnen en Rienksen het talent van hun ouders geërfd? Hoe onderzoek je het effect van genen op het fenotype, ofwel het totaal van alle waarneembare eigenschappen of kenmerken van een persoon?

Lees verder “Genen”

Ajax Life Podcast

In deze Ajax Life Podcast (Episode #32) praat ik met @Erol14, @loy_loep en @JordyHaak over de wisselvallige resultaten van Ajax. In hoeverre speelt mentaliteit hierin een rol en wat valt eraan te doen?

Headphone

Lekker luisteren! http://pod.link/1531482404

Ontregelen

Bij de terugkeer van Louis van Gaal als bondscoach in 2021, haalt Georginio Wijnaldum desgevraagd herinneringen op aan de voorbereidingen op het WK van 2014. Ook toen was Van Gaal bondscoach:“…. bij kleine partijtjes floot hij expres niet. Hij schreeuwde dat ik moest omschakelen en ik liet me even gaan. Hij nam me apart en zei waarom hij dat had gedaan.” Waarom vertonen trainers dit irritante gedrag eigenlijk? Wat willen ze ermee bereiken? 

Lees verder “Ontregelen”

Trainer versus Coach

Prestatiemodel

Het verschil tussen een trainer en een coach is dat de trainer zich richt op het boeken van prestatiewinst in de voorbereidingsperiodes terwijl de coach zich richt op het reduceren van prestatieverlies tijdens wedstrijden.

Lees verder “Trainer versus Coach”

Verliezen van jezelf

De afgelopen drie jaar won schaatser Patrick Roest bijna alle 5 kilometer races waar hij aan de start verscheen, behalve wanneer het een Wereldkampioenschap Afstanden betrof. Drie jaar op rij greep hij naast het WK goud. Zijn commentaar na zijn laatste poging in Heerenveen: “Wat pijn doet is dat je weet dat je beter kunt”. Met andere woorden, verliezen van een ander is buitengewoon vervelend, maar wat nog meer pijn doet, is verliezen van jezelf.

Lees verder “Verliezen van jezelf”

Uitstijgen boven jezelf

Mathieu van der Poel 

Wanneer het doel van sporters is om tijdens belangrijke wedstrijden “boven zichzelf uit te stijgen”, dan zetten ze zichzelf onnodig onder (nog meer) druk. Boven jezelf uitstijgen is namelijk een onhaalbaar doel. Het is wel realistisch om tot het gaatje te gaan, om het maximale uit jezelf te halen, om alles eruit te trekken wat erin zit. Maar het gaat echt niet lukken om op een magische wijze beter te presteren dan wat je op dat moment kunt leveren. 

Lees verder “Uitstijgen boven jezelf”

Controle, onverstoorbaarheid en Stoïcijnse filosofie

Georginio Wijnaldum en Virgil van Dijk

“Puur focussen op dat wat je kunt controleren. Al het andere onbelangrijk proberen te maken”, aldus Pepijn Lijnders, voormalig hoofdtrainer van NEC en assistent-trainer van Jürgen Klopp bij Liverpool FC. Een wijze uitspraak. “Control the Controllables“ is misschien wel het belangrijkste principe in de hedendaagse sportpsychologie. Maar hoe hedendaags is dit principe eigenlijk? 

Lees verder “Controle, onverstoorbaarheid en Stoïcijnse filosofie”

Waarden

Johan Cruijff – Fotograaf © Hans Heus

De kernwaarden van Johan Cruijff (1947-2016), één van de beste voetballers aller tijden, waren aanvallend en creatief spelen, uitgaan van eigen kracht, en lef, branie en flair tonen. Vooral zo wordt hij als voetballer herinnerd; zijn indrukwekkende palmares staat daarbij op de achtergrond. Waarom is het zo belangrijk om je eigen waarden goed te kennen, met name wanneer het spannend wordt en de onzekerheid kan toeslaan? Wat zijn jouw belangrijkste waarden?

Lees verder “Waarden”

Trainer

Robin van Galen

Trainer en sportcoach van het jaar 2008 Robin van Galen: “Bij het trainen van atleten staat de ontwikkeling wat mij betreft voorop. Je probeert de sporter simpelweg beter te maken op bijvoorbeeld technisch, tactisch, fysiek of mentaal vlak. Je probeert in je trainingen je sporters uit te dagen met afwisselende oefenstof die natuurlijk weer gerelateerd is aan je meerjarenplan.”

Lees verder “Trainer”

Zelfregulatie

Koen Kouwenaar

Golftalent Koen Kouwenaar op Golf.NL: “Mijn ouders steunen me heel erg … maar ik regel bijna alles zelf, deed ik ook al toen ik jonger was. Hoe eerder je zelfstandig en volwassen bent als topsporter, hoe beter. Je hebt vaders die er altijd bij zijn, bij de training, bij de warming-up, dat zou ik niet willen …. sinds drie jaar golf ik fulltime en heb ik echt sprongen gemaakt …. Het gaat duidelijk de goede kant op maar het moet natuurlijk nog veel beter.”

Lees verder “Zelfregulatie”

Van sporter naar coach

Marco van Basten

“Een goed paard maakt nog geen goede ruiter.” Co Adriaanse, voormalig eredivisie-voetballer en voetbalcoach, sprak deze gevleugelde woorden in 2004 toen Marco van Basten, die toen nog uitsluitend een indrukwekkende palmares als voetballer had, bondscoach van het Nederlands elftal werd. Vertaald naar het heden: zou het een goed idee zijn om Wesley Sneijder, Robin van Persie of Dirk Kuijt aan te stellen als bondscoach?

Lees verder “Van sporter naar coach”

Routines

Een golfer die een oefenswing maakt, een basketbalteam dat handshakes doet voor iedere wedstrijd, een sprintster die een dansje doet vlak voor de race, een rugbyteam dat de Haka uitvoert, een volleybalster die drie keer de bal stuit voor iedere service. Waarom doen sporters dit? Wat is het nut van zo’n vaste routine? Of is het nutteloos bijgeloof?

Lees verder “Routines”

Leven na de topsport

Als je je met ziel en zaligheid hebt ingezet voor je sport, wie ben je dan nog als het ophoudt? Hoe kunnen topsporters de overgang naar “het normale leven” soepeler laten verlopen? Of is het leven na de topsport niet zo heel veel anders?

Lees verder “Leven na de topsport”

Doelen, Focus en Cirkels

Zwemmer Michael Phelps, de succesvolste Olympiër ooit.

De zes aandachtscirkels, geïntroduceerd door de Duitse hoogleraar en sportpsycholoog Eberspächer, zijn oorspronkelijk bedoeld om problemen met aandacht en focus in kaart te brengen. Echter, diezelfde cirkels bieden een kader om de verschillende typen doelen te specificeren en hiërarchisch te ordenen. Dit impliceert dat doelen niet alleen motiveren; ze kunnen ook afleiden, wat vooral ongewenst is wanneer het er echt op aan komt.

Lees verder “Doelen, Focus en Cirkels”

Levenslessen

Voor (jeugd)sporters is het teleurstellend en zuur als ze uiteindelijk het beoogde (topsport) niveau niet halen. Maar ook dan is het niet allemaal voor niets geweest. Immers, door het beoefenen van hun sport verwerven sporters belangrijke basisvaardigheden en competenties die ten goede komen aan hun algemene persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijk functioneren. Daar hebben ze de rest van hun leven profijt van.

Lees verder “Levenslessen”

Podcast Drive

In Drive Podcast #11 ben ik de gast van Mark Tuitert, olympische kampioen 1500m, Vancouver 2010.

Lees verder “Podcast Drive”

Nadenken

“Niet nadenken, gewoon doen!” Is dat een goed advies aan een sporter?

Lees verder “Nadenken”

Academische Rede

In het kader van mijn nieuwe leerstoel Sport & Performance Psychology, de eerste in Nederland, hield ik op dinsdag 30 oktober 2018, in de Aula van de Rijksuniversiteit Groningen, een academische rede met als titel Mentale aspecten van sport en presteren. De lichte bewerking van de academische rede is gepubliceerd in tijdschrift De Psycholoog. De video kun je hier bekijken.

Lees verder “Academische Rede”

Passie

Marit Bouwmeester

Passie lijkt een voorwaarde te zijn om ergens heel goed in te worden: in een sport, op het werk, als ondernemer, of in de kunst. Maar wat is “passie” eigenlijk? Leidt passie inderdaad tot positieve uitkomsten? En zo ja, hoe ontstaat “passie”? Waarom heeft de één het wel, en de ander niet?

Lees verder “Passie”

Scenario

“Alle scenario’s kunnen nu de prullenbak in.” Ook bij voetbalwedstrijden hoor je dit regelmatig, bijvoorbeeld bij een tegendoelpunt in de eerste minuut, of het geblesseerd uitvallen van de sterspeler tijdens de warming-up. Alsof je die scenario’s van tevoren niet kunt bedenken. En niet alleen dat. Je kunt ook van tevoren oplossingen bedenken voor als je met de gevreesde gebeurtenis, ontwikkeling, of uitkomst wordt geconfronteerd.

Lees verder “Scenario”

Seks

Ontspanningstechnieken kunnen sporters helpen om effectief om te gaan met de onvermijdelijke spanningen. Hoe zit het eigenlijk met seks? Seks ontspant en ontlaadt. Maar ga je er ook beter door presteren?

Lees verder “Seks”

Ramp

Zinédine Zidane

Volgens , drievoudig FIFA wereldvoetballer van het jaar en de huidige trainer van Real Madrid, is het een ramp als Real niet naar de finale van de Champions League gaat.
Wat is de oorzaak van catastrofaal denken? En wat kun je eraan doen?

Lees verder “Ramp”

Overtuiging

Wenen, 12 oktober 2019: De eerste marathon onder de 2 uur is een feit. Kipchoge was ervan overtuigd dat het mogelijk moest zijn, en dat hij degene was die het moest gaan doen.

Lees verder “Overtuiging”

Mentale weerbaarheid

Is het ervaren van ernstige tegenslag, tragedies, of ontsporingen noodzakelijk om uiteindelijk een groot kampioen te worden? Hebben topsporters geleerd om te gaan met onvermijdelijke tegenslagen en frustraties?

Lees verder “Mentale weerbaarheid”

Talent van het jaar

Volgens Serena Williams bepaalt niet het aantal overwinningen de status van kampioenen, maar hoe zij herstellen van tegenslagen. Het leren omgaan met onvermijdelijke nederlagen, waaronder niet-voor-mogelijk-gehouden verliespartijen en debacles, is essentieel voor de ontwikkeling van iedere topsporter, inclusief NGF talent van het jaar 2016 Dewi Weber.

Lees verder “Talent van het jaar”

Kampioen worden

Het nastreven van doelen is een mentale vaardigheid die kan helpen om het maximale uit je mogelijkheden te halen. Maar zijn doelen altijd effectief? Succesvolle atleten vertalen hun dromen in procesdoelen die door eigen inspanningen zijn te realiseren.

Lees verder “Kampioen worden”

Veerkracht

Christian Taylor is niet alleen meervoudig Olympisch en Wereldkampioen hink-stap-springen; hij is tevens wereldkampioen mentale veerkracht.

NB Het PodBlog, ofwel de gesproken versie van dit blog, is te beluisteren via het SportScience.blog videokanaal: https://youtu.be/WgYmYw7nPBQ 

Lees verder “Veerkracht”

Waarom is Max Verstappen zo goed?

Aanleg alleen maakt je nog geen kampioen. Sporttalenten zoals Max Verstappen zijn “high responders”. Dat wil zeggen, zij reageren goed op stimuli, trainingen en mogelijkheden die door hun omgeving worden aangereikt.

Lees verder “Waarom is Max Verstappen zo goed?”